Önce bilmeniz gerekenler
Evde bakım maaşı olarak bilinen destek, resmî adıyla Evde Bakım Yardımı, bakıma ihtiyaç duyan engelli bireylerin aile ortamında desteklenmesine katkı sağlamak amacıyla yürütülür. Ancak her engelli birey veya yakını bu yardımdan otomatik olarak yararlanamaz. Sağlık raporu, hane geliri ve bakım ihtiyacına ilişkin değerlendirme birlikte ele alınır.
i
Üç koşul birlikte değerlendirilir
Hanede kişi başına düşen ortalama aylık gelirin mevzuattaki sınırın altında olması, gerekli nitelikleri taşıyan sağlık kurulu raporunun bulunması ve kişinin başkasının yardımı olmadan yaşamını sürdüremediğinin bakım heyetince tespit edilmesi gerekir.
Bilgilendirme: Koşullar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği ve resmî bilgilendirmeleri esas alınarak açıklanmıştır. Başvuru öncesinde güncel uygulamayı yetkili müdürlükten teyit edin.
01
Evde bakım maaşı kimlere verilir?
Evde bakım yardımından yararlanabilmek için kişinin yalnızca engelli olması yeterli değildir. Mevzuatta belirtilen sağlık, gelir ve bakım ihtiyacı koşullarının birlikte karşılanması gerekir.
KOŞUL 01
Uygun hane geliri
Hanede yaşayanların gelirleri dikkate alınarak kişi başına düşen ortalama aylık gelir hesaplanır.
KOŞUL 02
Gerekli sağlık raporu
Engelli bireyin yaşına ve durumuna uygun, mevzuatta belirtilen nitelikleri taşıyan sağlık kurulu raporu bulunmalıdır.
KOŞUL 03
Bakım ihtiyacının tespiti
Kişinin günlük yaşamını başkasının yardımı olmadan sürdüremediği bakım heyetince değerlendirilmelidir.
Başvuru dosyası yalnızca belgeler üzerinden değerlendirilmez. Yetkili heyet, gerekli incelemeleri yaparak engelli bireyin yaşam koşullarını, bakım ihtiyacını ve hane durumunu birlikte ele alır.
Unutmayın: Engelli raporunun bulunması, yardımın kesin olarak bağlanacağı anlamına gelmez. Sonuç, bütün koşulların değerlendirilmesine bağlıdır.
02
Evde bakım maaşı için gelir şartı nedir?
Yönetmeliğe göre hanede ikamet eden kişilerin gelirleri dikkate alınır. Hesaplama sonucunda hanede kişi başına düşen ortalama aylık gelirin, net asgari ücretin üçte ikisinden daha az olması gerekir.
Kişi başına düşen gelir nasıl hesaplanır?
Genel mantık, mevzuata göre hesaba katılan hane gelirlerinin belirlenmesi ve ilgili hane nüfusu üzerinden kişi başına düşen ortalamanın hesaplanmasıdır. Ancak her gelir ve mal varlığı kaleminin nasıl değerlendirileceği özel kurallara bağlı olabilir.
₺
Gelir hesabında yalnızca maaşa bakılmaz
Ücret ve diğer gelirlerin yanı sıra mevzuatta belirtilen kira gelirleri, taşınmazlar, araçlar, mevduat ve diğer gelir kalemleri de değerlendirmeye girebilir. Bu nedenle yalnızca bir kişinin maaşına bakarak uygunluk kararı vermek doğru değildir.
Hane gelirinin hesabında hangi kişilerin ve hangi gelir kalemlerinin dikkate alınacağı konusunda güncel yönetmelik ve yetkili müdürlüğün değerlendirmesi esas alınmalıdır.
Önemli: Gelir sınırı asgari ücret değişiklikleriyle farklılaşabilir. Başvuracağınız tarihte geçerli olan net asgari ücret ve güncel mevzuat üzerinden kontrol yapın.
03
Sağlık raporunda hangi ifadeler aranır?
Sağlık kurulu raporunun niteliği, engelli bireyin yaşına göre değerlendirilir. Bakanlığın bilgilendirmesinde yetişkinler ve çocuklar için farklı rapor ifadeleri açıklanmaktadır.
| Rapor grubu | Aranan ifadeler |
|---|
| 18 yaş ve üzeri | “Ağır engelli” veya “tam bağımlı” ibaresine ilişkin mevzuattaki koşullar |
| 18 yaş altı | “Çok ileri düzeyde ÖGV”, “Belirgin ÖGV” veya “Özel koşul gereksinimi var (ÖKGV)” gibi mevzuatta belirtilen ifadeler |
Raporun güncel ve geçerli olması, ilgili değerlendirme koşullarını karşılaması önemlidir. Yalnızca engel oranına bakarak evde bakım yardımına kesin hak kazanıldığını söylemek doğru olmaz.
Ayrıntılar için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının evde bakım yardımı bilgilendirmesini inceleyebilirsiniz.
04
Bakım heyeti neyi değerlendirir?
Evde bakım yardımı değerlendirmesinde kişinin günlük hayatın alışılmış ve tekrarlanan gereklerini ne ölçüde yerine getirebildiği önemlidir. Kişinin başkasının yardımı ve bakımı olmadan yaşamını sürdüremediğinin heyet tarafından bakım raporuyla tespit edilmesi gerekir.
Değerlendirmede kişinin ihtiyaçlarına göre şu alanlar ele alınabilir:
- Kişisel bakım ve günlük yaşam ihtiyaçlarını karşılayabilme durumu
- Yeme, içme ve tuvalet gibi temel ihtiyaçlarda destek gereksinimi
- Hareket etme ve yaşam alanında güvenliğini sürdürebilme durumu
- Engelli bireyin fiziksel, zihinsel ve psikososyal özellikleri
- Ailenin ve hanenin mevcut koşulları ile bakımın nasıl sağlandığı
Her bireyin ihtiyacı farklıdır. Bu nedenle yalnızca tanıya veya rapordaki bir ifadeye bakılarak heyetin vereceği karar önceden kesin olarak söylenemez.
05
Evde bakım maaşı başvurusu nereye yapılır?
Başvuru, engelli bireyin nüfus kayıt sisteminde kayıtlı olduğu yerdeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne veya ilgili Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğüne yapılabilir. Yönetmelikte e-Devlet üzerinden başvuru seçeneği de yer almaktadır.
- Sağlık raporunu kontrol edin. Raporun güncel, geçerli ve mevzuatta belirtilen koşullara uygun olup olmadığını değerlendirin.
- Hane gelir bilgilerini hazırlayın. Hanede yaşayan kişilerin gelir ve varlıklarına ilişkin istenebilecek bilgi ve belgeleri bir araya getirin.
- Yetkili kuruma başvurun. İl müdürlüğü, Sosyal Hizmet Merkezi veya e-Devlet üzerinden sunulan başvuru seçeneğini kontrol edin.
- İnceleme sürecini takip edin. Dosya ve hane ziyareti kapsamında elde edilen bilgiler değerlendirilir; gerektiğinde ek belge istenebilir.
- Sonucu ve yükümlülükleri öğrenin. Yardımın uygun bulunması halinde ödeme ve bakım hizmetine ilişkin kurallar hakkında yetkili birimden bilgi alın.
Başvuru notu: Başvurunun yapılmış olması yardımın hemen bağlanacağı anlamına gelmez. Hak sahipliği, gerekli incelemeler ve ilgili onay süreci doğrultusunda belirlenir.
06
Başvuru için hangi belgeler gerekir?
Yönetmelikte başvuru kapsamında kimlik bilgileri, sağlık raporu, hane gelir ve varlıklarına ilişkin beyanlar ile açık rıza formu gibi belgeler yer alır. Duruma göre ek belge de istenebilir.
- T.C. vatandaşları için T.C. kimlik numarası bilgisi
- Mevzuata uygun sağlık kurulu raporu
- Hanede yaşayan kişilerin gelir ve varlıklarına ilişkin beyanlar ve varsa destekleyici belgeler
- Açık rıza formu
- Gerekli durumlarda vesayet kararı veya diğer ilgili belgeler
- Hane, gelir ve sağlık durumunun belirlenmesi için yetkili kurumun talep ettiği ek belgeler
Belgelerin tamamı her başvuruda aynı şekilde gerekmeyebilir. Başvurudan önce ilgili İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezi ile iletişime geçerek güncel belge listesini öğrenmeniz önerilir.
Resmî koşullar için Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğini inceleyebilirsiniz.
07
Evde bakım maaşı hakkında sık sorulan sorular
Başvuru öncesinde en çok merak edilen soruların yanıtları.
Engelli raporu olan herkes evde bakım maaşı alabilir mi?
Hayır. Gerekli sağlık raporunun yanında hane geliri koşulunun sağlanması ve kişinin başkasının yardımı olmadan yaşamını sürdüremediğinin bakım heyetince tespit edilmesi gerekir.
Evde bakım maaşında gelir sınırı nedir?
Kişi başına düşen ortalama aylık hane geliri, net asgari ücretin üçte ikisinden daha az olmalıdır. Hesaplamada mevzuata göre dikkate alınan gelir ve mal varlığı unsurları değerlendirilir.
Evde bakım yardımı için hangi sağlık raporu gerekir?
Yetişkinler ve 18 yaş altındaki çocuklar için rapor koşulları farklıdır. Yetişkinlerde “ağır engelli” veya “tam bağımlı”; çocuklarda ise mevzuatta belirtilen özel gereksinim ifadeleri önemlidir. Raporun geçerliliği ve diğer koşullar da ayrıca değerlendirilir.
Evde bakım maaşına nereden başvurulur?
Engelli bireyin kayıtlı olduğu yerdeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne veya Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğüne başvurulabilir. Yönetmelikte e-Devlet üzerinden başvuru seçeneği de bulunmaktadır.
Evde bakım maaşı doğrudan engelli bireye mi ödenir?
Evde bakım yardımı, mevzuattaki koşullar çerçevesinde bakım verene aylık olarak ödenen bir destektir. Bakım verenin ve engelli bireyin durumuna ilişkin şartlar başvuru sırasında değerlendirilir.
Başvuru yapmak yardımın kesin bağlanacağı anlamına gelir mi?
Hayır. Belgeler, hane koşulları ve bakım ihtiyacı incelenir. Yardım, gerekli koşulların sağlandığının tespit edilmesi ve ilgili onay sürecinin tamamlanmasıyla başlatılır.
Evde bakım maaşı tutarı her yıl aynı kalır mı?
Hayır. Yardım tutarı mevzuatta belirtilen hesaplama esaslarına göre değişebilir. Güncel ödeme miktarı için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının resmî duyuruları takip edilmelidir.
Evde bakım yardımı alanların durumu sonradan yeniden incelenebilir mi?
Evet. Yardımdan yararlanma koşullarının devam edip etmediği ve bakım hizmetinin uygun şekilde sunulup sunulmadığı kontrol edilebilir. Gelir, adres veya bakım koşullarındaki değişikliklerin ilgili müdürlüğe bildirilmesi önemlidir.
Bilinçli başvuru rehberi
Doğru bilgiyle, daha hazırlıklı bir başvuru süreci
Evde bakım yardımı başvurusunda sağlık raporu, hane geliri ve bakım ihtiyacı birlikte değerlendirilir. Başvurunuzu tamamlamadan önce güncel koşulları yetkili kurumdan kontrol ederek size uygun yol haritasını öğrenebilirsiniz.
Bakanlığın resmî sitesini ziyaret edin ↗